အန်ကာရာ၊ ဩဂုတ် ၄ ရက် (ဆင်ဟွာ)
အီရတ်နိုင်ငံနှင့် တူကီယဲနိုင်ငံတို့အနေဖြင့် ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ဥရောပအကြား ကုန်သွယ်ရေးအရ ချိတ်ဆက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာအားကောင်းစေရန် ရည်ရွယ်သော အထင်ကရ အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Development Road Project ကို ရှေ့ဆက်ဖော်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိရာ ရည်မှန်းချက်ကြီးသော အဆိုပါ စင်္ကြံလမ်းသည် ထိရှလွယ်သော အလွန်အရေးပါသည့် ပင်လယ်ရေလမ်းကြောင်းများကို အစားထိုးနိုင်မည့် မဟာဗျူဟာမြောက် ရွေးချယ်စရာတစ်ခုအဖြစ် လေ့လာသုံးသပ်သူများက ရှုမြင်လျက်ရှိသော်လည်း ငွေကြေးပံ့ပိုးမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များနှင့် မကြာခဏ ပေါ်ပေါက်နေသော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများက ယင်းစီမံကိန်း၏ တိုးတက်မှုကို အဟန့်အတားဖြစ်စေဖွယ်ရှိသည်။
အီရတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်းရှိ အယ်လ်-ဖော ဆိပ်ကမ်းကြီးအား တူကီယဲနိုင်ငံကိုဖြတ်၍ ဥရောပနှင့် ဆက်သွယ်ပေးမည့် ကားလမ်း၊ ရထားလမ်းနှင့် ရေနံနှင့် ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းတို့ ပါဝင်သော စင်္ကြံလမ်းဖြစ်သည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၇ ဘီလီယံ တန်ကြေးရှိသော အဆိုပါစီမံကိန်းအား လွန်ခဲ့သော သုံးနှစ်က စတင်ခဲ့ကာ ယင်းအား ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် စတင်တည်ဆောက်ရန် ယခင်သီတင်းပတ်က အီရတ်ဝန်ကြီးချုပ် အလီ အယ်လ်-ဇာအီဒီ၏ အန်ကာရာခရီးစဉ်အတွင်း အီရတ်နှင့် တူကီယဲအစိုးရတို့အကြား တရားဝင် သဘောတူညီချက်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် ထိုစီမံကိန်းမှာ အရှိန်အဟုန် ပြန်လည်အားကောင်းလာခဲ့သည်။
လတ်တလော အမေရိကန်-အီရန် တင်းမာမှုများကြောင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ သင်္ဘောများဖြတ်သန်းသွားလာမှုကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့သလို နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ပင်လယ်နီလမ်းကြောင်းများကိုပါ သက်ရောက်မှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် အဆိုပါ စီမံကိန်းအား တွန်းအားပေးဖော်ဆောင်မှုများ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ယင်းတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဓိကကျသော မဟာဗျူဟာမြောက် ရေနံနှင့် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းနှစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ဒေသတွင်း အကျပ်အတည်းကြောင့် ပင်လယ်ကွေ့နှင့် ဥရောပဈေးကွက်များကို ချိတ်ဆက်ပေးသော အခြားရွေးချယ်စရာ ကုန်းလမ်းများ၏ မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါမှုကို မြင့်တက်စေသည်ဟု လေ့လာသုံးသပ်သူများက ဆိုသည်။
"ဒီစီမံကိန်းဟာ နှစ်တွေအကြာကြီး ကြန့်ကြာနေပေမဲ့လည်း ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းတွေ ပိတ်ဆို့ပြတ်တောက်မှုနဲ့ ကြုံတွေ့ရတဲ့အခါမှာ ကုန်သွယ်ရေးစီးဆင်းမှုကို အရှိန်မပြတ် ထိန်းထားပေးနိုင်မယ့် အနောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူတဲ့ ကုန်းတွင်းစင်္ကြံလမ်းတစ်ခု ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းရဲ့ အရေးပါမှုကို လက်ရှိ ပထဝီနိုင်ငံရေး အခြေအနေတွေက ထင်ထင်ရှားရှား ပြသနေပါတယ်" ဟု ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ စင်္ကြံလမ်းများကို အထူးပြုလေ့လာစောင့်ကြည့်သော အန်ကာရာမြို့ အခြေစိုက် TOBB တက္ကသိုလ်မှ တွဲဖက်ပါမောက္ခ အလီ အိုဂက်ဇ် ဒီရီယော့ဇ်က ဆိုသည်။
ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ တင်းမာမှုများ ပြေလျော့သွားသည့်တိုင်အောင် ထိုအကျပ်အတည်းသည် အစိုးရများကိုသာမက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း ထောက်ပံ့ကွင်းဆက် အန္တရာယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ခိုင်မာသော ထင်မြင်ချက်တစ်ခု ချန်ရစ်ခဲ့လိမ့်မည်ဟု ဒီရီယော့ဇ်က အခိုင်အမာဆိုသည်။
"မနက်ဖြန်မှာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း ပြီးဆုံးသွားမယ်ဆိုရင်တောင် သူ့ရဲ့အမွေက ဆက်ပြီးရှိနေပါလိမ့်မယ်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေဟာ ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်း တစ်ခုတည်းကိုပဲ မှီခိုနေမဲ့အစား ပိုပြီးရေရှည်ခိုင်မာတဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကွန်ရက်တွေကို ဆက်လက်ရှာဖွေကြပါလိမ့်မယ်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ယူအေအီးအခြေစိုက် TRENDS Research and Advisory အဖွဲ့အစည်းမှ ရုံးထိုင်မဟုတ်သော သုတေသနပညာရှင် ဘာတူ ကော့စ်ကွန်က အဆိုပါစင်္ကြံလမ်းသည် အီရတ်နိုင်ငံအတွက် ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် ဒြပ်ပေါင်းမှရရှိသည့် အကျိုးအမြတ်များအပြင် ဝင်ငွေဖြန့်ခွဲစီမံရေးအတွက် အခွင့်အလမ်းတစ်ခု ပေးစွမ်းရုံသာမက အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများက ထိန်းချုပ်ထားသည့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လမ်းကြောင်းများအပေါ် မှီခိုနေရမှုကိုလည်း လျှော့ချနိုင်မည်ဟု သုံးသပ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ (Xinhua)
သတင်းအပြည့်အစုံကို ဖော်ပြပါလင့်ခ်မှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။
https://english.news.cn/20260804/3fc7f84e3e55464d8aaf00f6530a96fd/c.html
...................................................................
(English Version)
Iraq-Türkiye corridor aims to offer trade alternative amid Hormuz crisis, but hurdles remain
ANKARA, Aug. 3 (Xinhua) -- As Iraq and Türkiye move to advance the Development Road Project, a flagship infrastructure project aimed at strengthening trade links between the Gulf and Europe, analysts view the ambitious corridor as a strategic alternative to vulnerable maritime chokepoints, though financing gaps and persistent security challenges could hamper its progress.
The 17-billion-U.S.-dollar project, a road, rail and pipeline corridor linking the Al-Faw Grand Port in southern Iraq with Europe via Türkiye, has regained momentum since its launch three years ago, after Baghdad and Ankara signed a formal agreement during Iraqi Prime Minister Ali al-Zaidi's visit to Ankara last week to begin construction by the end of 2026.
The renewed push follows recent U.S.-Iran tensions that disrupted shipping through the Strait of Hormuz, with the ripple effects also affecting Red Sea routes, two of the world's key oil and trade chokepoints.
Analysts say the regional crisis has increased the strategic value of overland alternatives connecting the Gulf with European markets.
"The project had already been delayed for years, but current geopolitical conditions demonstrate the importance of having a westward land corridor capable of maintaining trade flows when maritime routes face disruption," said Ali Oguz Dirioz, an associate professor at TOBB University in Ankara specializing in trade and energy corridors.
Dirioz argued that even if Gulf tensions ease, the crisis has left a lasting impression on governments and businesses alike regarding supply chain risks.
"Even if the Hormuz crisis ends tomorrow, its legacy will remain. Countries will continue looking for more resilient transport networks instead of relying on a single maritime route," he said.
Batu Coskun, a non-resident researcher at the United Arab Emirates-based TRENDS Research and Advisory, said the corridor offers Iraq an opportunity to "diversify revenue beyond hydrocarbons while reducing its dependence on transit routes controlled by neighbouring countries."
https://english.news.cn/20260804/3fc7f84e3e55464d8aaf00f6530a96fd/c.html
English Caption 1
Iraqi Prime Minister Ali al-Zaidi (L) and Turkish President Recep Tayyip Erdogan attend a joint press conference in Ankara, Türkiye, on July 28, 2026. (Mustafa Kaya/Handout via Xinhua)
English Caption 2
Photo taken on Feb. 19, 2025 shows the Chinese cutter suction dredger "Tianshan" conducting dredging operation at Al-Faw Grand Port in Basra, Iraq. (Xinhua/Khalil Dawood)
